Where the world comes to study the Bible

Trinitarizmi ose Teologjia e Duhur

Trinitarizmi i referohet studimit të Perëndisë triun. Shpesh përfshin teme të tilla si argumentet racionale për ekzistencën e Perëndisë, atributet e Perëndisë, Emrat e Perëndisë, trininë dhe dekretin ose planin e Perëndisë.

IA. Argumente Racionale për Ekzistencën e Perëndisë15

1B. Hyrje

1C. Një Perspektivë Biblike në Lidhje me Argumentimin për Ekzistencën e Perëndisë
2C. Argumentet dhe Çështja e Provës së Pakundërshtueshme
1D. Natyra e Argumentit Induktiv
2D. Natyra Relativo-Personale e “Provave”
3C. Rëndësia dhe Vendi i Argumenteve Racionale
1D. Në Shpëtim
2D. Në Rritjen e Krishterë

2B. Argumenti nga Krijimi

1C. Përkufizimi
2C. Variacionet (Luhatjet) dhe Përkrahësit
3C. Problemet dhe Zgjidhjet

3B. Argumenti nga Plani (Hartimi)

1C. Përkufizimi
2C. Variacionet (Luhatjet) dhe Përkrahësit
3C. Problemet dhe Zgjidhjet

4B. Argumenti nga Qenia

1C. Përkufizimi
2C. Variacionet (Luhatjet) dhe Përkrahësit
3C. Problemet dhe Zgjidhjet

5B. Argumenti nga Morali

1C. Përkufizimi dhe Sqarimi
2C. Variacionet (Luhatjet) dhe Përkrahësit
3C. Problemet dhe Zgjidhjet

IIA. Atributet e Perëndisë

1B. Përkufizimi i Atributit dhe Marrëdhënia me Esencën e Perëndisë

2B. Klasifikimet dhe Atributet

1C. Pikat e Forta dhe të Dobta të Parimit të “Klasifikimit”
2C. Skema të Caktuara

3B. Disa Atribute të Pakomunikueshme

1C. Vetë-Ekzistenca
2C. Pandryshueshmëria
3C. Pafundësia
4C. Uniteti

4B. Disa Atribute të Komunikueshme

1C. Shpirtshmëria (Spiritualiteti)
2C. Atributet Intelektuale
3C. Atributet Morale
4C. Sovraniteti dhe Fuqia

IIIA. Emrat e Perëndisë

Perëndia e ka zbuluar veten në shumë mënyra përgjatë historisë, e regjistruar tani për ne në Shkrim – një regjistrim i gjallë, i frymëzuar i shfaqjeve të tij për atë që ai është, për qëllimet, planin, karakterin dhe vullnetin e tij. Në shumë raste ai na ka dhënë një emër me anë të të cilit ai ka zbuluar natyrën e tij dhe me anë të të cilit rrjedhimisht ne duhet ta kuptojmë atë. Disa nga këto emra përfshijnë: Jahveh (vetë-ekzistuesi)16; Jahveh Shalom (Jahveh-u është paqe); Jahveh Makadeshem (Jahveh-u shenjtëruesi yt); Jahveh Raah (Jahveh-u është bariu im); Jahveh Shama (Jahveh-u që është i pranishëm); Jahveh Rafa (Jahveh-u që shëron); Jahveh Elohim (Jahveh-u, i fuqishmi); Adonai (Zot ose Mjeshtër); Elohim (I fuqishmi ose i madhërishmi); El Oam (i fuqishmi, i përjetshmi); El Elyon (I shumë larti i fuqishëm); El Roi (I fuqishmi që sheh); El Shadai (Perëndia i Gjithfuqishëm); Jeshua (Jezus; Perëndia shpëton); Kristos (Krishti; Mesia, I Vajosuri); Kurios (Zoti); Soter (Shpëtimtar), Abba (Atë) dhe Theos (Perëndia).

IVA. Trinia e Perëndisë

1B. Përkufizimi

2B. Disa Koncepte të Gabuara për Trininë

1C. Tre-Teizmi
2C. Modalizmi

3B. Dëshmia Biblike për Doktrinën

1C. Uniteti Numerik i Perëndisë
2C. Dëshmi nga Dhjata e Vjetër dhe e Re
3C. Ati Është Perëndi
1D. Ai Quhet Perëndi
2D. Ai Bën Veprat e Perëndisë
3D. Ai Nuk Është As Biri As Fryma
4C. Biri Është Perëndi
1D. Ai Quhet Perëndi
2D. Ai Bën Veprat e Perëndisë
3D. Ai Nuk Është As Ati As Fryma
5C. Fryma Është Perëndi
1D. Ai Quhet Perëndi
2D. Ai Bën Veprat e Perëndisë
3D. Ai Nuk Është As Biri As Ati

VA. Plani dhe Providenca (sovraniteti) i Perëndisë

1B. Përkufizimi i “Planit të Perëndisë”

Një nga deklaratat më të mira të “planit” të Perëndisë ose siç i referohet disa herë si dekreti i Perëndisë, gjendet te Katekizmi Më i Shkurtër i Westminster-it (Kisha Anglikane shën.i.përkth): “Dekretet e Perëndisë janë qëllimet e tij të përjetshme, sipas këshillës së vullnetit të tij, përmes të cilit, për lavdinë e tij, ai ka parashikuar ndodhjen e çdo gjëje” (Q. 7). Kjo doktrinë mund të shikohet në një sërë vendesh duke përfshirë më të spikaturin, Efesianëve 1:11 “në të edhe kemi qenë zgjedhur për një trashëgimi, duke qenë të paracaktuar sipas vendimit të atij që vepron të gjitha sipas këshillës së vullnetit të tij.”

2B. Shpjegimi i “Vullnetit të Perëndisë”

1C. Karakteri i Perëndisë
2C. Plani i Plotë i Perëndisë dhe Vullneti Moral i Perëndisë i Shprehur te Urdhërimet
3C. Paranjohja dhe Paracaktimi
4C. Ndalimi në Kopshtin e Edenit dhe Plani i Përjetshëm i Perëndisë për Shpëtim
5C. Besëlidhja e Përjetshme në Lidhje me Veprën Shpëtuese të Krishtit
1D. 1 Pjetri 1:20
2D. Hebrenjve 13:20
3D. Veprat 2:22-24

3B. Rendi i Dekreteve në Lidhje me Shpëtimin

1C. Rëndësia e Çështjes
2C. Skemat e Ndryshme

4B. Vënia në Zbatim e Planit nga ana Historike nëpërmjet Disa Besëlidhjeve Fillestare Shpenguese

1C. Besëlidhja me Abrahamin – Zanafilla 12:1-3
2C. Besëlidhja me Davidin – 2 Samueli 7:12-16
3C. Besëlidhja e Re – Jeremia 31:31-33

15 Për rëndësinë relative, vendin, efikasitetin dhe vlerën e argumentimit racional për ekzistencën e Perëndisë, shiko C. Stephen Evans, Philosophy of Religion, Contours of Christian Philosophy, ed. C. S. Evans (Downers Grove, IL: InterVarsity, 1982), 31-76

16 Vështirësitë në vendosjen e kuptimit të duhur të Jahveh janë të shumta dhe të shumëllojshme. Përpjekjet për të zbuluar kuptimin e tij përgjatë kontureve të filologjisë krahasuese janë më së shumti të dobta, por është e njëjta gjë edhe me një shqyrtim të rrënjës së foljes. Përdorimi i tij te Eksodi 3:14 është argumentuar përgjithësisht që sugjeron diçka përgjatë kontureve të vetë-ekzistencës së Perëndisë ose të paktën Ai i cili ka qenë me kombin e Izraelit që nga koha e patriarkëve.

Related Topics: Theology Proper (God), Teaching the Bible