Termi ?eklesiologji? (nga greqishtja ekklesia q do t thot ?takim,? ose ?asamble? dhe logos q do t thot ?fjal,? ?shtje,? ?tem?) i referohet studimit t kishs si asamble e atyre q e njohin Zotin dhe n t cilt banon Fryma e Perndis (Romakve 8:9). Shpesh merret me tema t tilla si natyra e kishs, duke prfshir metaforat e Dh.R. t prdorura pr t prshkruar kishn, marrdhnien e kishs me mbretrin e Perndis, me Izraelin dhe qllimin e saj n bot. Tema t tjera t lidhura me t prfshijn qeverisjen e kishs, ritet (sakramentet) e saj t dhna nga Perndia, si dhe dhuntit shpirtrore t derdhura mbi t n mnyr t hirshme nga Perndia pr pjekurin dhe rritjen e saj n ngjashmri me Krishtin.

IA. Natyra e Kishs

1B. Problemi i nj Vendi pr t?ia Filluar me nj Prkufizim

2B. Termi ekklesia

1C. Greqishtja Klasike

2C. Septuaginta (LXX)

1D. Termi (qahal)¹

2D. 1 Mbretrve 2:3

3D. Numrat 22:4

4D. Zanafilla 35:11

5D. Ligji i Prtrir 9:10

6D. 2 Kronikave 20:5

7D. Joeli 2:16

3C. Dhjata e Re ? 114 her (jo te 1, 2 Pjetri)

1D. Kisha e Mbledhur n Shtpi ? 1 Kor. 1:2; 1 Thes. 1:1

2D. Kisha n nj Rajon ? Veprat 9:31

3D. Kisha n Azi ? 1 Kor. 16:19

4D. Kisha Universale ? Ef. 4:4; Hebrenjve 12:23²

4C. Prdorimi i shtjes s Njsis ekklesia

5C. Kisha e Dukshme dhe e Padukshme

IIA. Shprehje Metaforike q i Referohen Kishs: Disa Shembuj dhe Domethnia e Tyre

1B. Trupi i Krishtit

1C. 1 Kor. 12:12-27

2C. Efesianve 1:22-23

2B. Familja ? 2 Kor. 6:18

3B. Hardhia dhe Shermendt ? Gjoni 15:1-11

4B. Shtylla dhe Mbshtetja e s Vrtets ? 1 Tim. 3:15

5B. Ndrtesa ? 1 Kor. 3:9

6B. Nj Tempull i Gjall q Rritet ? Ef. 2:20-21

7B. Nj Tempull i Shenjt ku Banon Perndia ? 1 Kor. 3:16

8B. Nj Komb i Shenjt ? 1 Pj. 2:9

9B. Nj Priftri Mbretrore ? 1 Pjetri 2:9

10B. Gur t Gjall rreth Gurit t ipit (qoshes) ? 1 Pj. 2:4-8

11B. Krip dhe Drit

1C. Mt. 5:13-15

2C. Veprat 13:47

3C. Kol. 4:5-6

IIIA. Kisha dhe Mbretria e Perndis

1B. Mbretria e Perndis: Nj Prkufizim

2B. Kisha dhe Mbretria: Pes Vzhgime

1C. Kisha Nuk sht Mbretria

2C. Mbretria Krijon Kishn

3C. Kisha Dshmon pr Mbretrin

4C. Kisha sht Mjeti (Vegla) i Mbretris

5C. Kisha sht Roja Mbrojtse e Mbretris³

IVA. Kisha dhe Izraeli

1B. shtja

1C. Deklarata dhe Pyetja

2C. Faktort Ky n Debat

1D. Prdorimi i Dh.V. n Dh.R.

2D. Beslidhjet me Abrahamin, Davidin dhe e Re-ja

3D. Izraeli ?Kombtar? prkundrejt Vetm ?Etnik? dhe Romakve 9-11

4D. Interpretimi i Zbuless 20:4-6

5D. shtja e Premtimeve pr Tokn n Dh.R.

3C. Disa Tekste Ky

1D. Mateu 21:43

2D. Veprat 1:5; 3:19-21

3D. Veprat 13:33

4D. Galatasve 3:29

4C. Pozicionet Ekstreme

5C. Pozicionet e Ndrmjetme

2B. Rndsia e shtjes

VA. Qllimi dhe Shrbesa e Kishs

1B. Deklarata e Prgjithshme

1C. Gjoni 14:13-14

2C. Veprat 1:8

3C. Veprat 13:47

2B. Prqndrimi i Drejtuar pr nga Perndia i Kishs

3B. Prqndrimi i Drejtuar nga Vetja i Kishs

4B. Prqndrimi i Jashtm i Kishs

5B. Mbshtetja e Kishs te Fryma, Fjala dhe Tradita Informuese

VIA. Qeverisja e Kishs

1B. Strukturat e Ndryshme t Qeverisjes s Kishs

1C. Episkopale

1D. Kryepeshkopi Peshkopi Dioqeza Famulltar/Vikar

2D. Kisha Metodiste, Anglikane, Katolike

2C. Presbyteriane

1D. Kisha Lokale Zgjedh Pleqt pr Kshillat Lokal (Presbyteriant)

2D. Kisha Lokale Zgjedh Pleqt pr Kshillin e Mbikqyrsve (Kisha e Reformuar)

3D. Disa Pleq Jan Antar t nj Organi M T Lart: Pleqsia e Kshillave (Presbyteriant)

4D. Disa Pleq Jan Antar t nj Organi M T Lart: Pleqsia e Mbikqyrsve (Kisha e Reformuar)

5D. Disa Antar t Pleqsis s Kshillave ose t Mbikqyrsve Zgjidhen pr t Formuar Kuvendin (Sinodin)

6D. Asambleja e Prgjithshme: Prfaqsues nga Antarsia e Thjesht dhe nga Klerikt

3C. Kongregacionale⁴ (N Bashksi)

1D. Tipari Kryesor i Ksaj Qeverisje: Pavarsia e Kishs Lokale dhe e Antarve

2D. Priftria e t gjith Besimtarve

3D. Nuk ka Struktur Qeveritare

2B. Cilsit pr Pleqt dhe Dhjakt

1C. Pluralizmi i Pleqve⁵

1D. Veprat 14:23

2D. Veprat 20:17

3D. 1 Timoteu 4:14

4D. Titi 1:5

5D. Jakobi 5:14

6D. Hebrenjve 13:17

7D. 1 Pjetri 5:1-2

2C. A Jan t Nevojshme Pleqsit dhe Asamblet e Prgjithshme?

3C. Cilsit e Duhura

1D. Pleqt ? 1 Timoteu 3:1-7

2D. Pleqt ? Titi 1:5-9

3D. Dhjakt ? 1 Timoteu 3:8-13

VIIA. Ritet (Ceremonit, Sakramentet) e Dhna Kishs

1B. Ex opere operato?⁶ (T punoj m vete)

2B. Pagzimi

1C. Konteksti ? Mateu 28:19-20

2C. Kuptimi dhe Mnyra e ?Pagzimit?

1D. Kuptimi i Baptizo

2D. Mnyra: Zhytje e jo Sprkatje

1E. Gjoni Pagzoi n Lumin Jordan

2E. Pagzimi i Jezusit⁷

3E. Gjoni 3:23

4E. Veprat 8:37-38⁸

5E. 1 Pjetri 3:21

6E. Romakve 6:4 (Kol. 2:12)

3C. Ata q Pagzohen

1D. Veprat 2:41

2D. Veprat 8:12

3D. 10:44-48

4D. 16:14-15

5D. E Gjith Shtpia (Foshnjet?/T Rriturit Jobesimtar?) ? Veprat 16:32-33

6D. 1 Korintasve 1:16

4C. Pagzimi dhe Shptimi

1D. Veprat 2:38 dhe Kuptimi i Parafjals eis

2D. Pendimi Mund t Sjell Pagzimin te Veprat

1E. Veprat 3:19

2E. Veprat 26:20

3D. Shptimi sht Plotsisht nga Hiri te Veprat

1E. Veprat 10:43, 47

2E. Veprat 13:38-39, 48⁹

4D. Tekste dhe Mendime t Tjera t Rndsishme

1E. 1 Korintasve 1:17

2E. 1 Pjetri 3:21

3E. Romakve 4:1-12

4E. Efesianve 2:8-9

5E. Titi 3:5

6E. Luka 23:43

5C. Prmbledhja e Pagzimit

1B. Darka e Zotit

1C. Krahasimi i Pagzimit me Darkn e Zotit

2C. Shpeshtsia e Kryerjes s Ritualit

1D. Mateu 26:27-29 (dhe Paralelet)

2D. Darka e Zotit si ?Prkujtues? ? 1 Kor. 11:24-26

3D. ?Sepse Sa her ?? ? 1 Kor. 11:26

3C. Marrdhnia e Elementve me Trupin e Vrtet Fizik T Krishtit

1D. shtja Ky: Prania e Krishtit n Dark

2D. Transubstancioni i Katolikve dhe Hiri Shptues

3D. Luteri, Konsubstancioni, dhe Trupi i Krishtit

4D. Kalvini: Shenja t Pranis s Vrtet Shpirtrore t Krishtit]

5D. Darka e Zotit dhe Besimtart Jo-t Pagzuar

6D. Prmbledhje

VIIIA. Dhuntit e Dhna Kishs

1B. Kisha e Perndis, Fryma e Tij Banuese dhe Dhuntit Shpirtrore

2B. Dhuntit Jepen Sipas Menuris s Perndis

1C. 1 Korintasve 12:11

2C. 1 Korintasve 12:18

3B. Dhuntit Jepen pr t Mirn e Prbashkt ? 1 Korintasve 12:7

4B. Mund t Ekzistoj Rrmuja n Lidhje me Dhuntit ? 1 Korintasve 12:1-3mp.

5B. Listat e Dhuntive

1C. Romakve 12:4-8; 1 Korintasve 1:7; 12-14 (Veprat 21:9); Efesianve 4:11-12; Hebrenjve 2:3-4 dhe 1 Pjetri 4:10-11.

2C. Disa Vzhgime

1D. Asnj nga Listat Nuk Bie Dakord me Tjetrn Plotsisht

2D. ?Dhuntit e ??

3D. 1 Korintasve 12:4-6

4D. Konteksti Personal pr Prdorimin e Tyre sht Ngjashmria me Krishtin ? 1 Kor 13

5D. Konteksti i Prbashkt pr Prdorimin e Tyre sht Dashuria e Sinqert ? 1 Kor 13

3C. Nj List e Disa Dhuntive (shiko pasazhet m sipr te VIIIA, 5B, 1C)

1D. Profecia

2D. Msimi

3D. Shrbimi

4D. Inkurajimi

5D. T Dhnit

6D. T Drejtuarit

7D. Dituria

8D. Njohuria

9D. Shrimi

10D. Dallimi

11D. Gjuht e Panjohura dhe Interpretimi i Tyre

12D. Apostullimi

13D. Drejtimi i Kishs (Pastor)

14D. Ungjilltar

6B. Vshtirsit n Interpretimin e Disa Dhuntive

1C. P.sh. ?Mesazhi i Dituris?

2C. P.sh. ?Mesazhi i Njohuris?

7B. Vazhdimsia ose Ndalimi (Pushimi) i Disa Dhuntive t ?Mrekullueshme?

1C. Konfuzioni mbi shtjet Kryesore

2C. Deklarata e shtjes(eve)

1D. 1 Korintasve 1:4-9

2D. Hebrenjve 2:3-4

3D. Deklarata e Duhur

3C. shtja e Metods Teologjike: Prvoja dhe Teksti i Shkrimit?

1D. ?T Filluarit? me Prvojn

2D. ?T Filluarit? me Shkrimin

3D. shtja nuk sht se Ku ?T Fillosh? Por Kush sht Autoriteti Prfundimtar?

4D. Pjekuria e Krishter dhe t Dgjuarit me Vmendje e Shprqndruesve

4C. Dhuntia e Gjuhve t Panjohura

1D. Problemi te 1 Korintasve 12-14¹⁰

2D. Their Purpose in Acts (2, 8?, 10, 19)

---

¹ Ekziston edhe nj term tjetr n DH.V. n hebraisht, q sht edah dhe i referohet shpesh Izraelit si nj ?komunitet ceremonial? i mbledhur rreth kultit ose Ligjit. Gjithsesi, nuk sht prkthyer kurr ekklesia. Shiko Jack P. Lewis, ?qahal,? te Theological Workbook of the Old Testament (Chicago: Moody, 1980), 789-90; Lothar Coenen, ?Church,? te The New International Dictionary of New Testament Theology, ed. Colin Brown (Grand Rapids: Zondervan, 1975), 1:291-95

² Shiko, BAGD, 240-41

³ Pr mbrojtjen e ktyre pikave shiko, George Eldon Ladd, A Theology of the New Testament, rev. ed., ed. Donald A. Hagner (Grand Rapids: Eerdmans, 1993), 109-117

⁴ Pr nj diskutim t mtejshm t ktyre tre formave prfaqsuese t qeverisjes s kishs shiko, Erickson Christian Theology, 1069-83; Leon Morris, ?Church Government,? te Evangelical Dictionary of Theology, ed. Walter A. Elwell (Grand Rapids: Baker, 1984) 238-41; D. MacLeod, ?Church Government,? te New Dictionary of Theology, ed. Sinclair B. Ferguson, David F. Wright, dhe J. I. Packer (Downers Grove, IL: InterVarsity, 1988), 143-46.

⁵ ?Pleqt? njihen edhe si ?pastor (barinj)?, ? mbikqyrs? dhe ?peshkop? n Dh.R. Shiko Grudem, Systematic Theology, 913-14. Megjithse ky pozicion padyshim q nuk sht i sigurt, duket se sht i bazuar n nj far mase.

⁶ Kto disa her referohen si ?sakramente.? Pr disa, termi ?sakrament? sugjeron iden se ose pjesmarrja n kto rite sht e nevojshme pr shptim ose q ato aktualisht veprojn brenda dhe nga vetvetja, t veuara nga besimi i pjesmarrsit. Me t vrtet, n kt mnyr ato perceptohen shpesh n kishn katolike.

⁷ Mateu prdor shprehjen anebe apo tou hudatos (Mt. 3:16) dhe Marku thot anabainon ek tou hudatos (Marku 1:10). T dy tregojn se Jezusi dhe Gjoni ishin n uj, jo thjesht pran tij.

⁸ E njjta gjuh q prdoret pr daljen e Jezusit nga uji prdoret edhe pr eunukun (d.m.th avebesan ek tou hudatos).

⁹ Shiko, Wallace, Exegetical Syntax, 369-71

¹⁰ Ndrsa Pali deklaron se flet n gjuh t panjohura m shum se t gjith korintasit (1 Kor. 14:18), sht interesante, n dritn e disa deklaratave bashkkohore, pr t?u vn re se gjuht nuk prmenden nga Luka n lidhje me kthimin n besim t apostullit (Veprat 9). Pr m tej, ndrsa gjuht jan prmendur n lidhje me Ditn e Rrshajave (Veprat 2:1-13), kthimin n besim t Kornelit dhe t besimtarve johebrenj (Veprat 10:46) si dhe t dishepujve t Gjon Pagzorit n Efes (Veprat 19:1-7), nuk mund t thuhet e njjta gj pr Lidian (Veprat 16:11-15) dhe gardian filipas (Veprat 16:31-34). Kta dy t fundit, gjithsesi, jan konsideruar n mnyr t qart nga shkrimtari, Luka, q marrin plotsisht pjes n shptimin nga Krishti